Amaia Gozategik, Orioko Euskadi Lagunkoia taldeko arduradun eta Mandalara taldeko koordinatzaileak, jaialdiaren helburua, erronkak eta garrantzia azaldu dizkigu, "Heriotzari bizia ematen, heriotzak garrantzia baitu", azaroaren 1etik 7ra bitartean ospatuko dena.

Amaia, zertan datza jaialdia?
Bizitzaren amaierarekin zerikusia duten alderdi guztiak ikusarazi nahi ditugu, hau da, erabat naturala eta konponezina den heriotza dakarten prozesuak. Hainbat ekitaldiren bidez, gai zabal horri dagozkion ikuspegiak aztertuko ditugu.

Azaroaren 1etik 7ra bitartean hainbat jarduera egingo dira, pertsonak erosoago senti daitezen, heriotzaz eta prozesu honek suposatzen duenaz hitz eginez. Death Cafes, errausketa-labe eta hilerrietara bisitak, arte erakusketak, zine forumak, hitzaldiak, Hil aurretiko orma, eta askoz gehiago!

DANDO VIDA A LA MUERTE logo

Zergatik sartu zinen mundu honetan?
Txikitatik interesatu zait heriotza. Nire inguruan norbait hiltzen zenean, oso garrantzitsua zen niretzat hura ikustera joatea eta hildako pertsonaren bidez gertatzen zen guztia ikustea.

Atentzioa ematen zidana, pertsona bera baino gehiago, inguruan gertatzen zena zen: senideen eta lagunen erreakzioa eta heriotzaren eta sufrimenduaren kudeaketa, ez baita gauza bera mina eta sufrimendua.

Zein da minaren eta sufrimenduaren arteko aldea?
Niretzat mina egoera jakin batetik sortzen den zerbait da, naturala, hala nola poza edo tristura bezala; aldiz, oinazea edo sufrimendua hori kudeatzeko modua da. Zer gertatzen da gure baitan gai bat korapilatuta gera dakigun eta naturaltasun handiagoz jasan ez dezagun? Sufrimendua gehiago dago gure nortasunaren mende, egoera beraren mende baino. Heriotzaren gaia nola landu dugun kontuan hartuta, hobeto kudeatu ahal izango dugu gure mina, eta, ondorioz, sufrimendua gutxitu.

Zer erreakzio espero duzu hitzaldietara joaten diren pertsonengandik?
Oso erlatiboa da. Pertsona bakoitzak bere mailaren arabera sentitu eta sakonduko du. Azaltzen dut: heriotzari aurre egiteko asimilazio-prozesu bat behar da. Bakoitza bere heltze-puntuaren arabera eta digeritzeko prest dagoenaren arabera iritsiko da ekitaldietara, gure biografiari oso lotuta baitago. Bakoitza nola dagoen ikusi eta aztertu behar da. Inoiz ez da behartu behar, pertsona bat zein unetan dagoen edo aurrera egin edo blokeatu daitekeelako.

dando vida a la muerte cartel

Baina heriotzari buruz hitz egiteak beldurra eragiten du lehen begiratuan, ezta?
Ez dago erantzun unibertsalik. Alde batetik, beldurra sentitzen dutenak daude, eta, bestetik, honetaz hitz egin eta gaian sakontzea maite dutenak. Dena pertsona baten bizi-puntuaren araberakoa da. Ulertu behar dugu bizitzan zehar heriotza-etapa desberdinak daudela: familian, lanean, harremanetan... etapa horietan bakoitzak heriotzak daraman moduaren arabera, hobeto edo okerrago prestatuta egongo da azken heriotzarako, hau da, heriotza fisikorako.

Jaialdia izen bera duen elkarteak antolatzen du. Zenbat jendek osatzen du?
Elkartearen ideia Glynis Germanen ideiatik abiatuta sortu zen, Mallorcan bizi den ingeles/jamaikar bat. Gaur egungo egoerak, COVID-19ren krisiak eragindakoak, elkar sakon ezagutzera eta lotura estuagoak sortzera eraman gaitu. Pandemia hilabete hauetan zehar, Espainiako hainbat tokitako pertsonak aurkitu gara Internet bidez, eta horrela sarea sortu dugu. Gaur egun, 12 lagun gaude elkartean, eta Malagan, Bizkaian, Gipuzkoan, Alacanten eta Mallorcan gaude.

Nortzuk osatzen duzue elkarte berria?
Glynis German buru duen hamabi lagunek osatzen dugu taldea: Amaia Gozategi, Bel Seren, Catalina Pons, Catalina Saffon, Imma Subirana, Isabel Sáez, Marian García, Marie Timlin, Naomi Hasson, Noelia Correa eta Rocio Saíz.

Heriotza- eta dolu-prozesuarekin lotutako kolektiboetako kide gara, hala nola, Asociación dime (Mallorca), Mandalara Taldea (Euskadi), PalmaCompasiva (Mallorca), Fundación Doble Sonrisa (Euskadi) eta Andaluziako, Valentziako, Euskadiko eta Balear Uharteetako Death Café taldeetako kide.

Erresuma Batuan antolatzen diren antzeko jaialdietan inspiratuta, hala nola "Dying Matters" astean (Heriotzaren Aste garrantzitsua) eta "Good Grief Festival" jaialdian (Duelo Onaren Jaialdia), Glynis German, hiletak ospatzen dituena eta bizitzaren amaierako dolua, Espainian antzeko zerbait egitea proposatzen da, jendea oro har erosoago senti dadin heriotzaz eta hiltzeko prozesuaz hitz eginez.


dando vida a la muerte vídeo

Zein hizlarik parte hartuko dute?
Estatu eta mundu mailan ibilbide luzea egin duten hizlariak izango ditugu, ekarpen interesgarriak eta praktikoak egitea espero dutenak, ibilbide profesional eta pertsonal handia dutelako.

Zaila izan da antolatzea, oso zaila baita denak aste berean biltzea. Horregatik, urtean zehar ekarpenak egingo dituzten hizlarien zerrenda zabala dugu.

Zer gai landuko dira?
Ekitaldian dolua, agurrak, zainketa aringarriak, heriotza on bat zer den, errukia eta zaintzailearen zaintza izango dituzte hizpide, besteak beste.

Gai horiei lotuta, heriotzaren gaia eta heriotzaren prozesua aztertzen eta ikusarazten saiatuko gara.

Zer esan diezadakezu Mandalara Taldeari buruz?
Duela 14 urte sortutako Mandalara taldeak hainbat gai landu ditu, eta heriotza da horietako bat; kasu honetan, ni naiz adar horren koordinatzailea eta arduraduna.

Azken urteotan hainbat elkarterekin lan egin dugu, baina orain, pandemia dela eta, beste autonomia-erkidego batzuetako pertsonekin egin dugu topo, eta ikusten dugu oso lan sakonak egiten ari direla.

Egungo egoerak edozein unetan hil gaitezkeela erakutsi digu, eta gai hau gori-gori dagoela eta gizartearen aldetik interes handia dagoela ikusita, jaialdi hau antolatzea pentsatu genuen, Erresuma Batua adibidetzat hartuta.

Oso ekintza deigarria ere bultzatu duzue. Zer esan diezadakezu hormari buruz?
Euskadiko udalerri askok eta Estatuaren zati batek bat egingo dute "Hil aurretik zer nahi dut..." esaldia daraman harresi bat erabiltzeko ekimenarekin. Esaldi horrek herritarrak gonbidatzen ditu beren bizitzari buruz gogoeta egitera, oro har, zer egin nahiko luketen aztertzera.

Jar gaitezen bizitzaren amaieran dagoen pertsona baten egoeran eta bere buruari galdetzen dio "zer egin nahiko nukeen nire bizitzan?" Jada ez du denborarik erantzun egokia emateko; horregatik, galdera hau bota nahi dugu oraindik garaiz gaudenean.


dando vida a la muerte muro

 

Kontaktua

www.dandovidaalamuerte.org

Helbide elektroniko hau spam roboten kontra babestuta dago. JavaScript aktibatuta eduki behar duzu hau ikusteko.

 

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter